CBAM คืออะไร?

Carbon Border Adjustment Mechanism หรือ CBAM คือมาตรการปรับราคาคาร์บอนก่อนข้ามพรมแดนของสหภาพยุโรป (EU) ที่มีเป้าหมายเพื่อป้องกันปัญหา Carbon Leakage — คือการที่ผู้ผลิตย้ายฐานการผลิตไปยังประเทศที่มีกฎระเบียบด้านสิ่งแวดล้อมน้อยกว่า เพื่อหลีกเลี่ยงต้นทุนคาร์บอน

CBAM กำหนดให้ผู้นำเข้าสินค้าเข้าสู่ EU ต้องซื้อใบรับรอง CBAM (CBAM certificates) ตามปริมาณคาร์บอนที่ปล่อยออกมาในกระบวนการผลิตสินค้านั้นๆ ทำให้สินค้านำเข้ามีต้นทุนคาร์บอนเท่าเทียมกับสินค้าที่ผลิตภายใน EU

สินค้าที่อยู่ภายใต้ CBAM

ในระยะแรก CBAM ครอบคลุมสินค้า 6 กลุ่มหลัก ได้แก่:

เหล็กและเหล็กกล้า (Iron & Steel) — เป็นกลุ่มที่มีมูลค่าการส่งออกจากไทยไป EU สูงที่สุด

อลูมิเนียม (Aluminium) — รวมถึงผลิตภัณฑ์อลูมิเนียมแปรรูป

ซีเมนต์ (Cement) — วัสดุก่อสร้างที่มีการปล่อยคาร์บอนสูง

ปุ๋ย (Fertilizers) — ทั้งปุ๋ยไนโตรเจนและปุ๋ยผสม

ไฟฟ้า (Electricity) — การซื้อขายไฟฟ้าข้ามพรมแดน

ไฮโดรเจน (Hydrogen) — เพิ่มเข้ามาในภายหลัง

Timeline สำคัญของ CBAM

ตุลาคม 2023 - ธันวาคม 2025: ระยะเปลี่ยนผ่าน (Transitional Period) — ผู้นำเข้าต้องรายงานปริมาณคาร์บอนของสินค้า แต่ยังไม่ต้องซื้อใบรับรอง

มกราคม 2026: เริ่มบังคับใช้เต็มรูปแบบ — ผู้นำเข้าต้องซื้อใบรับรอง CBAM ตามปริมาณคาร์บอนจริง

2034: ยกเลิก free allowances ภายใต้ EU ETS ทั้งหมด

ผลกระทบต่ออุตสาหกรรมเหล็กไทย

อุตสาหกรรมเหล็กของไทยเป็นหนึ่งในกลุ่มที่ได้รับผลกระทบโดยตรง เนื่องจาก:

มูลค่าการส่งออกเหล็กไป EU สูง — ไทยส่งออกเหล็กและผลิตภัณฑ์เหล็กไปยัง EU มูลค่าหลายพันล้านบาทต่อปี

กระบวนการผลิตใช้พลังงานสูง — การถลุงเหล็ก หลอมเหล็ก และขึ้นรูปเหล็กล้วนต้องใช้พลังงานมาก ส่งผลให้ Carbon Footprint สูง

ขาดระบบ MRV ที่เชื่อถือได้ — หลายโรงงานยังไม่มีระบบ Measurement, Reporting and Verification ที่สอดคล้องกับมาตรฐาน EU

แนวทางการเตรียมความพร้อม

1. ประเมิน Carbon Footprint

เริ่มจากการทำ Carbon Footprint Assessment ทั้งระดับองค์กร (CFO) และระดับผลิตภัณฑ์ (CFP) เพื่อรู้ว่าปล่อยคาร์บอนเท่าไหร่ จากกระบวนการไหน

2. จัดทำระบบเก็บข้อมูล

ติดตั้งระบบ Energy Monitoring และ Carbon Data Platform เพื่อเก็บข้อมูลการใช้พลังงานและการปล่อยคาร์บอนแบบเรียลไทม์ พร้อมออกรายงานได้ตามมาตรฐาน CBAM

3. ลงมือลดคาร์บอน

ดำเนินการลด Carbon Footprint ด้วยมาตรการต่างๆ เช่น การติดตั้ง Solar Rooftop, ระบบกักเก็บพลังงาน BESS, การปรับปรุงประสิทธิภาพพลังงาน และการใช้ Green Energy Certificate

4. ขอใบรับรอง

ดำเนินการขอใบรับรอง CFO/CFP จากองค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (อบก./TGO) ตามมาตรฐาน ISO 14064 และ ISO 14067

Greenopia ช่วยอะไรได้?

Greenopia ให้บริการครบวงจรตั้งแต่การประเมิน Carbon Footprint การจัดทำ CBAM Report ไปจนถึงการติดตั้งโซลูชันลดคาร์บอน เช่น iBESS Energy Storage และ Carbon Data Platform ช่วยให้โรงงานเหล็กของคุณพร้อมรับมือกับ CBAM ได้อย่างมั่นใจ